РЕСПУБЛИКАЛЫҚ ӘДЕБИ-МӘДЕНИ, ТАНЫМДЫҚ ЖУРНАЛ

Баққожа Мұқаи. Жұлдызы жарық асыл

Мұқағалидың 60 жылдығына арнап жазған сөзі еді

Қазақ халқының тарихында жұлдызы жарық асыл азаматтардың аз болмағандығын баршамыз жақсы білеміз. Араға айлар, жылдар, ғасырлар түсіп, олар бізден алыстаған сайын сол аяулыларымыздың тұлғасы бұрынғыдан да зорайып, абырой-атағы бұрынғыдан да биіктей береді екен. Таудың биіктігін алыстан ғана білуге болатыны рас. Ұлы тұлғаларды тану үшін де жылдар керек. Осы бір шындықты бізге Абай, Мұхтар, Қасым, Мұқағали өмірі дәлелдеп берді. Заманалармен жарысып жүретін ұлыларды әр ұрпақ, әр заман өзінше танып, өзінше бағалайтындығы және ақиқат. Алдындағы аға мен қатар жүрген құрбының өз уақытында Мұқағалидың қадіріне жетпей, оны жаңа талап, жас ұрпақтың, қара ормандай халқының аспанға көтеріп, абыройын асырғаны баршамызға бір шындықтың бетін ашып берді. Бүгін барша халық болып алпыс жылдығын тойлап жатқан Мұқағали Мақатаевтың ең үлкен тойлары, қасы мен досын, күллі алаш жұртын мойындатар кезеңі әлі алда. Мұқағали Мақатаев бар болмыс, алып тұлғасымен көрінер асқар биігіне, Табиғат-ана еншілеп қойған ұлы тұғырына өрлеп барады. Ол сол биікке туған халқының жығылмайтын туын, ешқашан жасымайтын намысын заманалар бойы кіршік шалмаған ары мен ұятын алып шығады. Осынау тіршілігінде өмірдің азабы мен мазағын, зорлық пен зомбылықты көп көрсе де рухы жасымаған, асыл қасиеттерін жоғалтпаған қазақ халқы әрқашан аяулы перзенті Мұқағали Мақатаевтың жырымен жарық дүниеге жан сырын ақтарады.

Біз халықтың санасын қорқынышпен құрсаулаған аяуы жоқ аяр уақыттың қаһарынан қорқып, ақиқатымызды айта алмай, көкірекке толған ащы айғайды сыртқа шығара алмай булықтық. Әділетсіздігі шектен шыққан замана бізден өткенімізге бөтеннің көзімен қарап, бөтеннің көзімен баға беруді талап етті. Соның салдарынан біз жылдар бойы ұлы бабаларымыздың ұлы жорықтары, ұлы істері туралы басқаша сайрадық, олардың ел мен жер бостандығы, тәуелсіздігі үшін тындырған істерінен басқаша мазмұн іздедік. Сол уақыт бір халықтың өткені мен бүгінінің арасындағы байланысты үзуге тырысты, кеше мен бүгінді жалғастырып тұрған алтын көпірді қиратпаққа күш салды. Қарыны тоқ, дарыны жоқ шуылдақтар ата-бабасының ғасырлар бойы жасаған ұлы мұрасына жойқын шабуыл жасап жатқанда заманның қаһарынан ықпай анасының тілі, бабасының ділі үшін шырылдап барып отқа түскен нағыз азаматтар аз еді. Сол аздың алдыңғы легінде Мұқағали Мақатаев жүретін. Ол уақытпен алысып, бет қаратпаған уақыттың қолайына жақпады. Сөйтіп ол уақыттың құшағына сыймай кетті. Мұқаң өмірлік мақсатын, ары мен ұятын бір сәттік арзан алданышқа айырбастай салатын «кішкентай» адам емес еді. Мұқағали Мақатаев ар мен ұяттан, шындық пен намыстан жаратылған жан еді.

Ұлы тұлғалар тірлігінде ғана емес, мәңгілікке айналған екінші өмірінде де адамзат баласының алдындағы перзенттік міндетін абыроймен орындай береді. Олар халықтың басын біріктіруші ғажайып күш. Олар  – ұйытқы.

Мұқаң да баршамыздың басымызды қосып, өзімізді-өзімізге танытып жатыр. Дәл бүгін қазақ даласының тағы бір қасиетті төрінде Мұқаңның аяулы ағаларының бірі, халқымыздың дүлділ ақыны Қасым Аманжоловтың 80 жылдық тойы өтіп жатыр. Мұқаңның сол тойдың төрінде, Қасым ағасының жанында отырғанына кімнің күмәні бар?! Ұлы халықтың ұлы тойлары ұлы перзенттерінсіз өтпейді.

Қазақ тілінің, қазақ өлеңінің, қазақ ұлтының абыройын асырып, мерейін үстем еткен ұлы перзенттерге,  олардың өлмес рухына тағзым етейік. Дүниенің төрт бұрышын шарлап, халықтың атынан сөйлеп, халқының атын әлемге әйгілеп жүрген сол перзенттердің даңқы арта берсін.

Мұқағали сияқты перзентті дүниеге әкелген аналарға –  анамызға, Жер-анаға, Мұқаңның бесігі – Қарасазға, ұрпағының қадірін білер қара ормандай халқыма алғыс, жарық дүниенің нұры жаусын. Халқымыздың болашаққа бастар жолы кең, алды жарық болсын, әлеумет.

 1991 жыл. 

Материалдарды көшіріп басқан жағдайда сілтеме жасалуы міндетті

Сайт әкімшілігі

Жаңалықтар

«Мұқағали» журналы №4,2020 жыл

Бұл нөмірден ақын ауылы Қарасазға ақ қарғаның қалай келгенін оқисыздар. Мұқағали Мақатаевтың дәрігерлерге арналған жырларына қайтадан қанығасыздар. 85 жылдығына орай ел-жұрты есіне түсірген құрдас...

«Мұқағали» журналы №3,2020 жыл

«Қостанай таңы» газетінің бас редакторы, белгілі сыншы Жанұзақ Аязбеков «Мұқағали поэзиясы қазақпен бірге жасайды» атты сұхбатында ақын мұрасына бүгінгі күннің көзқарасымен баға береді. Кәсіпкер...

Абай күні – қазақтың қасиетін арттырсын

Алаш көсемдерінің бірі Ахмет Байтұрсынұлы Абай туралы айтқанда «Одан басқа бұрын-соңғы заманда қазақ даласында біз білетін ақын болған жоқ» деп ерекше бағалаған болатын. Сол...

ЖУРНАЛҒА БЕРІЛГЕН БАҒА

Он бес жылдық кезеңде «Мұқағали» журналы ақын жайлы зерт­­теу­лерді, қызықты естеліктерді өз қоржынына топтас­тырды. Мұқағали­тануға ден  қойған авторлар легін қалып­тастыр­ды. Журнал­дың энциклопедия тектес мазмұнмен шығуын...

Ақын ауылына келген ақ қарға

Маусымның 25-ші жұлдызында Қарасазға ақ қарға келді. Оны алғаш көрген орта мектептің мұғалімі Алпысбай Қасқырбаевтың немересі екен....

«Мұқағали» журналы №2, 2020 жыл

Журналдың кезекті саны көпсалалы «BTK-GROUP» компаниясының директоры Тоқан Ботабековтың «Мұқағали өлеңдері кәсіпкерге де керек» деген танымдық сұхбатымен ашылды. Бұдан кейін «Жетісу жыр жолдайды Жидебайға»...